Жылжымайтын мүлікті сатып алу қаражат салудың ең перспективалы бағыттарының бірі болып саналады. Ол капиталды сақтап, тұрақты пассивті табыс алуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жылжымайтын мүлікке инвестиция тәжірибелі де, жаңадан бастаған инвесторларға да қолайлы. Алайда инвестицияның табысты болуы үшін мұндай салымдардың барлық артықшылықтары мен кемшіліктерін ескеріп, ең тиімді нысанды таңдау қажет. Жылжымайтын мүлікке инвестиция жасаудың тиімді жолдары туралы осы мақаладан біле аласыз.
Жылжымайтын мүлікке инвестиция: бұл не және неге инвестициялау керек?
Жылжымайтын мүлікке инвестициялау жеке тұру немесе бизнес мақсатында емес, қаржылық табыс алу мақсатында тұрғын және коммерциялық мүлікті сатып алуды қамтиды. Табыс табу тәсілдері де, инвестицияның болашағы да әртүрлі болуы мүмкін. Төменде біз жылжымайтын мүлікке неге инвестиция салу керектігін және мұндай мәміленің ерекшеліктерін талқылаймыз. Мұндай инвестициялардың негізгі мақсаттарына мыналар жатады:
● капиталды сақтау — қаржылық дағдарыстар кезінде де инвестициялық пәтер немесе коммерциялық нысан өз құндылығын сақтайды;
● пассивті табыс алу — пәтерді жалға беру негізгі жалақыны толықтыратын немесе оны алмастыра алатын тұрақты кіріс әкеледі;
● инфляциядан қорғау — жалдау ақысының өсуі әдетте жалпы баға деңгейіне сәйкес келеді, бұл активтерді қорғауға және экономикалық жағдайға қарамастан тұрақты табыс алуға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ, инвестициялау мақсаттарының бірі ретінде нысан құнының өсуін атап өткен жөн. Инвестор жылжымайтын мүлікті құрылыс кезеңіндегі жаңа тұрғын үй кешенінен сатып алып, аудан инфрақұрылымының дамуын күтіп, кейін оны жоғары бағамен қайта сата алады.
Жылжымайтын мүлікке инвестициялаудың қандай түрлері бар?
Егер жылжымайтын мүлікке инвестиция салуды қалай бастау керектігін білмесеңіз, алғашқы қадам – әртүрлі инвестициялық нұсқаларды зерттеу. Негізгі нұсқалар:
● өзіңіз тұру үшін пәтер сатып алу — бұл тек психологиялық жайлылықты қамтамасыз етіп қоймай, сонымен бірге ұзақ мерзімді перспективада ақшаны үнемдеуге мүмкіндік береді, себебі сіз жалдау ақысын төлеуден босатыласыз;
● жалдауға беру үшін мүлік сатып алу – мұндай мүлікке, әсіресе студия пәтерлеріне сұраныс тұрақты;
● жаңа салынған ғимараттарға құрылыс кезеңінде инвестиция салу – құрылыс алаңына немесе салынып жатқан мүлікке инвестиция салып, ғимарат аяқталғаннан кейін капиталыңызды айтарлықтай арттыра аласыз;
● коммерциялық жылжымайтын мүлік — кеңселер, қоймалар, басты көшедегі бөлшек сауда орындары мен дүкендер сияқты коммерциялық жылжымайтын мүліктен түсетін табыс жоғары.
Жылжымайтын мүлікке инвестиция түрлерін қарастыратын болсақ, ең тиімді нұсқалардың бірі — жаңа тұрғын үй кешенінен нысан сатып алу. Мысалы, SAT-NS құрылыс салушысы ыңғайлы навигациясы, дамыған инфрақұрылымы және заманауи жоспарлануы бар тұрғын пәтерлер мен коммерциялық нысандарды ұсынады. Жобаға инвестиция салу қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді инвестициялар тұрғысынан көптеген артықшылық береді.
Жылжымайтын мүлікке инвестиция: артықшылықтары мен кемшіліктері
Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығы тұрақты өсім көрсетіп жатса да, пәтер немесе коммерциялық жай сатып алмас бұрын мұндай инвестицияның артықшылықтары мен кемшіліктерін, сондай-ақ оған байланысты инвестициялық тәуекелдерді бағалау маңызды.
Жылжымайтын мүлікке инвестиция салудың артықшылықтарына инфляциядан қорғаныс, тұрақты капитал өсімі, пассивті кіріс алу және өз қажеттіліктері үшін пайдалануға болатын нақты активке ие болу жатады. Инвестициялық портфель әртүрлі түрдегі жылжымайтын мүліктен тұруы мүмкін.
Кемшіліктерге келсек, әсіресе екінші нарықтан сатып алғанда қайтару мерзімінің ұзақ болуы, жылжымайтын мүліктің өтімділігінің циклдық сипаты (бағаның мезгіл-мезгіл төмендеуі) және техникалық қызмет көрсету шығындары маңызды.
Жылжымайтын мүлікке инвестиция салудың тиімділігін жақсырақ түсіну үшін біз осы инвестициялық стратегияның негізгі параметрлерін көрсететін кестені дайындадық.
| Инвестиция түрі | Бастапқы шығын | Мүмкін болатын кіріс | Қауіп деңгейі | Қайтару мерзімі | Негізгі сипаттамалар |
|---|---|---|---|---|---|
| Жеке пайдалану үшін | Жоғары (мүлік құны, жөндеу шығындары)Высокие (стоимость жилья, затраты на ремонт) 35–45 м² | Жыл сайын жалға алу ақысынан 6%-ға дейін үнемдеу | Төмен | Қолданылмайды (ұзақ мерзімді пайдалану) | Капиталды инфляциядан қорғайды, жалдау ақысын төлеуге мүмкіндік бермейді, өтімділігі төмен. |
| Жалға беру үшін | Жоғары (сатып алу бағасы, аяқталғаннан кейінгі жөндеу) | Жылына 8 пайызға дейін | Орташа | 10–15 жыл | Тұрақты кіріс, алайда жалға алушыларды үнемі бақылауды және мүлікті тартымды күйде ұстауды талап етеді |
| Жаңа салынған нысандарға инвестициялар | Орташа (бөліп төлеу жоспарлары қолжетімді; бағалары аяқталған нысандарға қарағанда 20–30 % төмен) | Құрылыс циклінде 15–30 % | Жоғары (әзірлеушіні мұқият тексермеген жағдайда) | 1,5–3 жыл | Пайда ғимарат салынып жатқан кезде бағаның өсуі арқылы алынады |
| Коммерциялық жылжымайтын мүлік | Өте жоғары (тұрғын үй мүлкіне қарағанда 20–50 пайызға қымбат) | Жылына 15 пайызға дейін | Орташа (орналасқан жеріне байланысты) | 7–10 жыл | Қайтарым мерзімі тұрғын үй мүлкіне қарағанда 2–3 есе жылдам. Жалға алушыларды қатаң іріктеу процесін және кәсіби басқаруды талап етеді |
Қолда бар бос капиталы мен мықты «қаржылық жастықшасы» бар инвесторлар әдетте актив ретінде жылжымайтын мүлікті таңдайды. Мұндай инвестициялардың жоспарлау көкжиегі әдетте 5–7 жылды құрайды. Бұл нарықтық ауытқушылықты минималды етіп, ай сайынғы табыс табудың ең тиімді жолы. Жылжымайтын мүлікті сатып алу сонымен қатар активтер портфелін диверсификациялау тәсілі ретінде қарастырылуы мүмкін.
Жылжымайтын мүлікке қалай тиімді инвестиция салуға болады?
Осы түрдегі инвестициядағы табыстың негізгі көрсеткіштерінің бірі – мүлікті дұрыс таңдау. Табысты инвесторлардың ұсынған жалпы тәсілін ұстану маңызды:
1. Бюджетіңізді анықтаңыз.
2. Инвестициялық мақсатыңызды таңдаңыз.
3. Нарықты ұлттық деңгейде және нақты өңірде немесе қалада зерттеңіз.
4. Жақсы беделге ие әзірлеушіні немесе мүлікті табыңыз.
5. Тұрғын үй немесе коммерциялық мүліктің өтімділігін бағалаңыз.
6. Жалдау ақысы немесе қайта сату құны, сондай-ақ жөндеу, техникалық қызмет көрсету және коммуналдық қызметтер шығындарын ескере отырып, ықтимал кірісті есептеңіз.
Жылжымайтын мүлікке минималды тәуекелдермен инвестиция жасау көп жағдайда құрылыс салушыны дұрыс таңдауға байланысты. Егер жаңа тұрғын үй кешенінен жылжымайтын мүлік сатып алсаңыз, құрылыс салушы мен инвестиция нысанын таңдауға ерекше назар аудару қажет. Осы тұрғыда біз SAT-NS компаниясынан ЖК Abai City Жылжымайтын мүлікке минималды тәуекелдермен инвестиция жасау көп жағдайда құрылыс салушыны дұрыс таңдауға байланысты. Егер жаңа тұрғын үй кешенінен жылжымайтын мүлік сатып алсаңыз, құрылыс салушы мен инвестиция нысанын таңдауға ерекше назар аудару қажет. Осы тұрғыда біз SAT-NS компаниясынан
Қорытынды
Осы мақаланың арқасында жылжымайтын мүлікке инвестиция салу керек пе және оның қаншалықты тиімді екенін анықтай аласыз. Ереже бойынша, жылжымайтын мүлікке қаржылық инвестициялар – сіздің капиталыңызды сақтау және өсірудің сенімді тәсілі болуы мүмкін. Мұндай инвестициялар сәтті болуы үшін тәуекелдерді ескеріп, мүлікті таңдауда ақылға қонымды тәсіл ұстану маңызды. Сонымен қатар, егер ұзақ мерзімді тәсілді таңдасаңыз, бюджетті есептеп, «қаржылық жастықша» жасау қажет.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жылжымайтын мүлікке инвестициялау дегеніміз не?
Жылжымайтын мүлікке инвестициялау – тек жеке пайдалану үшін емес, пайда табу мақсатында тұрғын үй немесе коммерциялық мүлікті сатып алуды білдіреді. Түсімді мүлікті жалға беру, оның құны өскеннен кейін қайта сату немесе ұзақ мерзімді капиталды сақтау арқылы алуға болады. Бұл инвестициялау әдісі ең қарапайым әрі сенімді тәсілдердің бірі болып саналады.
Жылжымайтын мүлікке инвестициялау тиімді ме?
Көптеген жағдайда жылжымайтын мүлікке инвестициялау капиталды сақтау мен өсірудің тиімді тәсілі болып табылады. Мұндай активтер құнының күрт ауытқуына аз ұшырайды, тұрақты пассивтік жалға алу кірісін әкеледі және уақыт өте келе бағасы өсу тенденциясына ие. Алайда соңғы табыс мүлікті таңдауға, нарық жағдайына және инвестициялық стратегияға байланысты.
Жылжымайтын мүлікке инвестиция жасауды қайдан бастау керек?
Алдымен бюджетіңіз бен инвестициялық мақсаттарыңызды анықтап, нарықты зерттеп, қолайлы жылжымайтын мүлік түрін таңдаңыз. Құрылыс компаниясының немесе сатушының сенімділігін, ықтимал табысты, мүліктің өтімділігін және барлық ықтимал тәуекелдерді бағалау маңызды. Сатып алар алдында барлық шығындарды және инвестицияңыздың қайтарылу мерзімін алдын ала есептеген жөн.